Ceza Hukuku toplum olarak bir arada yasayan bireylerin guvenligini, huzurunu ve refahini koruyup gozetmek amaciyla kisilerin birbirlerine karsi yapabileceklerinin sinirini belirlemek, hak ihlallerini onlemek ve olasi bir haksiz eylemin olmasi durumunda faili cezalandirmak amaciyla olusturulmus bir hukuk alanidir.
Ceza Hukuku haksiz eylemin failini cezalandirarak baska bir bireyin de ayni sucu islemesinin onune gecmeyi amaclar. Bu sayede hem fail sucun cezasini cekmis, hem magduriyet yasayan kimselerin haklari gozetilmis hem de suc potansiyeli bulunan kisiler icin caydiricilk unsuru olusturulmus olur.
5237 sayili Turk Ceza Kanunu, Turk ceza hukuku mevzuatini olusturmaktadir.
Ceza hukuku, Turk Ceza Kanununca belirlenmis, haksiz fiil sayilan ve suc unsuru olusturan her turlu sucu ve bu suclarin yaptirimlarini konu edinmektedir.
Ceza hukukunun kapsadigi konulari su sekilde siralamak mumkundur:
Madde 3- (1) Suc isleyen kisi hakkinda islenen fiilin agirlgiyla orantili ceza ve guvenlik tedbirine hukmolunur. (2) Ceza Kanununun uygulamasinda kisiler arasinda irk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diger fikir yahut dusunceleri, felsefi inanc, milli veya sosyal koken, dogum, ekonomik ve diger toplumsal konumlari yonunden ayrim yapilamaz ve hicbir kimseye ayriclik taninamaz.
Madde 11- (1) Bir Turk vatandasi, 13 uncu maddede yazili suclar disinda, Turk kanunlarina gore asagi siniri bir yildan az olmayan hapis cezasini gerektiren bir sucu yabanci ulkede isledigi ve kendisi Turkiye'de bulundugu takdirde, bu suctan dolayi yabanci ulkede hukum verilmemis olmasi ve Turkiye'de kovusturulabilirligin bulunmasi kosulu ile Turk kanunlarina gore cezalandirilir.
Madde 12- (1) Bir yabanci, 13 uncu maddede yazili suclar disinda, Turk kanunlarina gore asagi siniri en az bir yil hapis cezasini gerektiren bir sucu yabanci ulkede Turkiye'nin zararina isledigi ve kendisi Turkiye'de bulundugu takdirde, Turk kanunlarina gore cezalandirilir. Yargilama yapilmasi Adalet Bakaninin istemine baglidir.
Madde 24- (1) Kanunun hukmunu yerine getiren kimseye ceza verilmez. (2) Yetkili bir merciden verilip, yerine getirilmesi gorev geregi zorunlu olan bir emri uygulayan sorumlu olmaz. (3) Konusu suc teskil eden emir hicbir surette yerine getirilemez. Aksi takdirde yerine getiren ile emri veren sorumlu olur. (4) Emrin, hukuka uygunlugunun denetlenmesinin kanun tarafindan engellendigi hallerde, yerine getirilmesinden emri veren sorumlu olur.
Madde 25- (1) Gerek kendisine ve gerek baskasina ait bir hakka yonelmis, gerceklesen, gerceklesmesi veya tekrari muhakkak olan haksiz bir saldiriyi o anda hal ve kosullara gore saldiri ile orantili bicimde defetmek zorunlulugu ile islenen fiillerden dolayi faile ceza verilmez.
Madde 28- (1) Karsi koyamayacagi veya kurtulamayacagi cebir ve siddet veya muhakkak ve agir bir korkutma veya tehdit sonucu suc isleyen kimseye ceza verilmez. Bu gibi hallerde cebir ve siddet, korkutma ve tehdidi kullanan kisi sucun faili sayilir.
Madde 29- (1) Haksiz bir fiilin meydana getirdigi hiddet veya siddetli elemin etkisi altinda suc isleyen kimseye, agirlestirilmis muebbet hapis cezasi yerine onsekiz yildan yirmidort yila ve muebbet hapis cezasi yerine oniki yildan onsekiz yila kadar hapis cezasi verilir. Diger hallerde verilecek cezanin dortte birinden dortte ucune kadari indirilir.
Madde 31- (1) Fiili isledigi sirada oniki yasini doldurmamis olan cocuklarin ceza sorumlulugu yoktur. Bu kisiler hakkinda, ceza kovusturmasi yapilamaz; ancak, cocuklara ozgu guvenlik tedbirleri uygulanabilir.
Madde 32- (1) Akil hastaligi nedeniyle, isledigi fiilin hukuki anlam ve sonuclarini algilayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranislarini yonlendirme yetenegi onemli derecede azalmis olan kisiye ceza verilmez. Ancak, bu kisiler hakkinda guvenlik tedbirine hukmolunur.
Madde 34- (1) Gecici bir nedenle ya da irade disi alinan alkol veya uyusturucu madde etkisiyle, isledigi fiilin hukuki anlam ve sonuclarini algilayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranislarini yonlendirme yetenegi onemli derecede azalmis olan kisiye ceza verilmez.
Ceza ve agir ceza davalarinin dayanagi olan kanun metinlerini detayli incelemek icin, Turk Ceza Kanunu baglantisini ziyaret edebilirsiniz.
Maddi ceza hukuku yalin bir anlatimla, islenen sucun kanunda karsilik gelen cezasina bakilmasidir. Maddi ceza hukukunda nesnel olarak suca ve sucun karsiligina bakilir. Burada kanunda oldugu gibi sucun ogeleri ve niteligi onemlidir. Bir adam oldurme sucu var ise kanunda da bu sucun karsiligi olan bir ceza yaptirimi vardir. Maddi ceza hukuku bu minvalde sucun maddesel tarafi ile ilgilenir, sucun islenmesinin ardindaki sebepler manevi ceza hukukunun konusudur.
Manevi ceza hukuku sucun ardinda yatan sebepler ve oznel olarak suc ile ilgilenir. Burada kanunun ve sucun karsiligi olan cezanin yani sira kisinin sucu isleme sebebi, niyeti, gerekceleri gibi ozelliklerin de uzerinde durulur. Kisacasi sucun manevi kismi ile ilgilidir. Hakim sucun cezasina indirim yapabilir veya agirlastirabilir.
Ceza Hukuku alaninda amac sucun failini cezalandirmak ve fail oldugu supesi bulunan masum kisileri aklamaktir. Ceza hukuku avukatlari da bu dogrultuda adaletin yerini bulmasi amaciyla kisilerin savunmasini gerceklestirir. Ceza hukuku alaninda suc ve deliller detayli olarak incelenir. Sucun islendigi yer, sucun islenmesine sebep olan unsurlar, failin savunmasi, mahkemeye sunulan delillerin yeterliligi gibi pek cok faktor ceza davalari icin onemlidir.
Ceza Hukuku alaninda yetkili mahkemeler Ceza Mahkemeleri ve Agir Ceza Mahkemeleri'dir.
Ceza hukuku alaninda profesyonel hukuki destek almak icin bizimle iletisime gecin. Savunma haklarinizi en etkili sekilde koruyoruz.
Hemen Iletisime Gecin